Page 46 - Target_18_Ciftli
P. 46

YAKIN PLAN






                                                                                                                                                                              TARİHTE İLK KEZ, UZAY ÇÖPÜ BIRAKAN BİR ŞİRKETE CEZA KESİLDİ
                                                                                                                                                                         Tarihte ilk kez bir şirkete uzayda çöp   risk oluşturduğunu belirtti. 2002 yılında
                                                                                                                                                                         bıraktığı için para cezası kesildi. ABD   uzaya fırlatılan ve 2022’de kullanım ömrü
                                                                                                                                                                         Federal İletişim Komisyonu (FCC),   dolan EchoStar-7’nin Dünya’dan 300
                                                                                                                                                                         Nish Network’e dünya yörüngesinde   kilometre uzağa taşınması gerekiyordu
                                                                                                                                                                         uzay çöpü bıraktığı için 150 bin dolar   ancak uydunun yakıtının bitmesiyle
                                                                                                                                                                         para cezasını uygun gördü. FCC, Dish   122 kilometre uzağa taşınabildi. FCC
                                                                                                                                                                         Network'e kesilen para cezasının eski   İcra Bürosu Başkanı Loyaal Egal, uzay
                                                                                                                                                                         bir uydu olan EchoStar-7’yi kullanımda   ekonomisi hızlandıkça operatörlerin
                                                                                                                                                                         olan diğer uydulardan yeterince   taahhütlerine uyduklarından emin
                                                                                                                                                                         uzaklaştıramaması nedeniyle kesildiğini   olmamız gerektiğini vurgulayarak bu
                                                                                                                                                                         söyleyerek uydunun Dünya'nın etrafında   para cezasını, bir dönüm noktası olarak
                                                                                                                                                                         dönen diğer uydular için potansiyel bir   değerlendirdi.



                                                                                                                                                                       konusunda uyarılarda bulunuyor.  Sonrasında ise çıkartılan uzay atıklarını
                                                                                                                                                                                                        temizlemek için sistemler geliştirilebilir.
                                                                                                                                                                       KEŞİFLER, UZAY ÇÖPLERİ YÜZÜNDEN   Bu kapsamda uyduların görev
                                                                                                                                                                       DURABİLİR                        sonunda bulundukları yörüngeden
                                                                                                                                                                       Türkiye Uzay Kampı’nın verdiği bilgilere   uzaklaştırılabilmesi için çalışmalar
                                                                                                                                                                       göre; bilinen ve izlenen uzay çöplerinin   yürütülüyor. Uzay çöplerini toplama
                                                                                                                                                                       yüzde 70'i Dünya’dan yaklaşık 2 bin   sırasında bilim insanlarının karşılaştığı
                                                                                                                                                                       kilometre yukarıda. Bu durum hem   sorunlardan biri; toplama sırasında
                                                                                                                                                                       uzayda çalışan insanları hem de birçok   hassas parçaların kırılma ihtimali.
                                                                                                                                                                       küresel teknolojinin yer aldığı altyapı ağını   Utah Üniversitesi’nden makine
                                                                                                                                                                       tehlikeye atıyor. Alçak Dünya yörüngesine   mühendisliği profesörü Jake J. Abbott
                                                                                                                                                                       yerleştirilen bu iletişim ağları sayesinde   liderliğindeki bir bilim ve araştırma
                                                                                                                                                                       hava durumu, küresel iletişim, GPS ve   ekibi, yörüngedeki enkazları ve çöpleri
                                                                                                                                                                       navigasyon, asteroit tespiti yanında   dönen mıknatıslarla yönlendirebilecek
                                                                                                                                                                       birçok bilimsel çalışma yürütüldüğü   bir uzay aracı tasarısı geliştirdiler. Bu
                                                                                                                                                                       düşünüldüğünde bu uyduların birden   konuda çalışması için donanımlı bir uzay
                                                                                                                                                                       yok olmaları tehlikeli durumlara neden   aracı geliştirilecek ve araç özel mıknatıs
                                                                                                                                                                       olabilir. Hatta uzay çöpleri nedeniyle,   sistemlerine sahip olacak. Aracın
                                                                                                                                                                       Dünya’nın alçak yörüngesi, önümüzdeki   özel mıknatısları sayesinde parçaları
                                                                                                                                                                       10 yıl içinde uydular ve uzay araçları   tek tek yakalamaya çalışmaktansa
          Dünya yörüngesine gönderdiğimiz bu   ULUSLARARASI BİR YASA YOK   önlemek için acil durum itici motorlarını                  kilometreyi bulması, herhangi bir   için uygun bir yer olmayabilir. Yukarıda   toplu bir şekilde yörüngenin dışına
          araç gereçlerin, gezegenin üzerinde   Nitekim Kessler’in uyarıları gerçeğe   aktifleştirmişti. Independent’ta               çarpışmanın yıkıcı olabileceği anlamına   bahsettiğimiz tüm uzay keşiflerinin, uzay   doğru çekilebilecek. Ayrıca mıknatıslı
          kalabalık bir ortam oluşturacağı ve   dönüştü; 22 Eylül’de Uluslararası   Anthony Cuthbertson’un kaleme aldığı              geliyordu. LeoLabs'den gelen veriler,   çöpleri nedeniyle bir anda durduğunu bile   araçlar, kolayca kırılabilecek nesnelerin
          kaçınılmaz çarpışmaların ortaya   Uzay İstasyonu'nda (UUİ) görev yapan   yazıya göre bu, uzay istasyonunun                  son çarpışma ihtimalinin kıl payı   konuşuyor olabiliriz.         yönlendirilmesine de olanak
          çıkacağı tahmininde bulunmuştu. Bir   üç astronota, istasyonun Rusya'ya   gerçekleştirmek zorunda kaldığı                   atlatıldığına ama tehdidin her zaman   Belirtilene göre, NASA yörüngedeki   tanıyabilecekler. Bu sebeple araç iki
          çarpışmanın sebep olacağı uzay çöpleri   ait bölümündeki bir kaçış aracının   üçüncü planlanmış manevra idi. Uzay           süreceğine işaret ediyor.        uydulara veya uzay araçlarına zarar   işlevde de kullanılabilecek.
          ve şarapneller, sonraki çarpışmaları   yakınında siper almaları emredildi.   çöplerini izleyen kuruluş LeoLabs o              Uzay çöplerini temizlemeye yönelik   verecek ya da yok edebilecek yaklaşık   Diğer bir yol olan “yakala ve geri
          daha olası hâle getirebileceği için   NASA astronotlara yaklaşan iri bir uzay   hafta bir başka büyük çarpışmanın           herhangi bir uluslararası yasanın   500 bin uzay çöpünü takip ediyor.   getir” görevi ise hâlâ test aşamasında.
          uzay çöplerinin yörüngeyi kullanılmaz   molozu parçası saptamış ve nesneyle   her an gerçekleşebileceğine dair uyarı        olmayışı da konunun temelinde yatan   Yörüngedeki çoğu nesneye manevra   Uzaktan kontrol edilen robot
          duruma sokabileceğini hatırlattı.  "muhtemel birleşme" dedikleri bir olayı   yayımladı.                                     en büyük sorun. NASA, kendi web   yaptırılamadığı için, dolayısıyla   astronotların geliştirilmesi, santimetre
                                                                              Independent’ın haberine göre;                           sitesinde, uzay enkazının yönetimi   Uluslararası Uzay İstasyonu’nun   boyutlarındaki uzay cisimlerinin
                                                                           ıskartaya çıkarılmış bir Çin roketiyle                     sorununun altını çizerek bunun   yörüngesini değiştirmek de mümkün   yörüngelerinin lazer kullanılarak (laser
                                                                           faaliyeti sonlandırılmış bir Sovyet                        hem uluslararası bir güçlük hem de   gözükmüyor.                  broom) değiştirilmesiyle atmosfere
                                                                           uydusu, yüzde 10 çarpışma ihtimaliyle                      gelecekteki uzay keşif görevleri için uzay                        daha erken girmelerinin sağlanması,
             Dünya’nın alçak yörüngesi, önümüzdeki 10                      birbirlerine 25 metrelik mesafeden                         ortamının korunması adına bir fırsat   UZAY ATIKLARINI TEMİZLEME VAKTİ  uzay çöplerinin uydular tarafından
             yıl içinde uydular ve uzay araçları için uygun                geçecekleri bir rotada ilerliyordu.                        olduğunu belirtiyor. Gezegenimizin   Peki ne yapılabilir? Öncelikle, aynı   kullanılacak bir ağ sistemi (space
             bir yer olmayabilir.                                          Toplam kütlelerinin 2 bin 800 kilogramı,                   etrafındaki alan çöple dolduğunu   dünya üzerinde olduğu gibi, “daha   net) vasıtasıyla toplanması da diğer
                                                                                                                                      ve bu çöpü çıkarmanın vakti geldiği
                                                                           bağıl hızlarının da saatte 53 bin
                                                                                                                                                                                                        seçenekler arasında.
                                                                                                                                                                       az atık” çıkarmak, ilke edinilebilir.
          46                                                                                                                                                                                                                        47
   41   42   43   44   45   46   47   48   49   50   51