Page 44 - Target_18_Ciftli

YAKIN PLAN

DÜNYANIN ÇEVRESINDE GALAKTIK uydulardan kopan roket parçaları ve diğer atıklar; dünyanın alçak
Devletler arasında uzayda yer kapma yarışları devam ederken

yörüngesinde devasa bir uzay çöplüğüne dönüşüyor. Saatte 30 bin
BIR ÇÖP YIĞINI OLUŞUYOR kilometre hızla dönen bu çöplerin en küçüğü bile, çarptığında bir uzay

aracını paramparça edecek güce sahip!

zayda yeni yaşam BU ÇÖPLER, SAATTE 30 BİN düşünecek olursak uzayda ne kadar çok
U alanları arayışı KİLOMETRE HIZLA DÖNÜYOR atık biriktirdiğimizi hesap edebilirsiniz.
195 ülkenin neredeyse yarısının
Uydularla birlikte bir bilgisayar
1950’lerden beri
devam ediyor. Multi
yaklaşık bir portal büyüklüğünde 20
milyarderler, büyük dünya yörüngesinde en az bir uydusu ekranından daha büyük 10 bin nesne,
bulunuyor. Haziran 2023 itibarıyla Elon
teknoloji şirketleri, Musk’ın Starlink’i, rekor bir rakamla 4 bin nesne, bir bilye büyüklüğünde
zengin ülkeler ve bin 500 uyduyla yörüngedeki yerini aldı. 500 bin nesne ve 100 milyondan daha
gelişmiş ekonomiler dünyadan sonra Musk, önümüzdeki 10 yılda uydu sayısını fazla takip edilemeyecek kadar küçük
şimdi de uzayda yeni alan ve kaynak 40 bine çıkarmayı hedefliyor. İngiltere parçacık, dünyanın alçak yörüngesinde
arayışlarına girdi. Avrupa Uzay Ajansı’nın hükûmeti, Starlink’in rakibi OneWeb’i saatte 30 bin kilometre hızla hareket
tahminlerine göre 2040 yılında uzay satın alarak kendi takımyıldızını başlattı. ediyor. Bu hızdaki küçücük bir parça
pazarı veya uzay ekonomisi yaklaşık 1 Amazon ise Project Kuiper ile uzayda yol bile, çarptığında bir uzay aracını
trilyon ABD dolarına ulaşacak. alıyor. paramparça edecek güce sahip. NASA
Amerika, Çin, Rusya, Hindistan ve Peki bu uyduları yörüngeye fırlatan araştırmacıları, Dünya’nın etrafındaki
Japonya uzayda yer kapma yarışında ve fırlatma sırasında ana gövdeden uzay araçlarının birçoğunun hareket
şu an bayrağı önde götürüyor. ayrılan roketlere ne oluyor dersiniz? ettiği yörüngedeki (LEO) kalıntıların
Çin; uzaydaki keşif planlarında Fırlatmada düşen parçalar, cihazlar, yoğunluğu, zincirleme çarpışmaları
emin adımlarla ilerlerken 2022’de dökülen boya maddeleri, cıvatalar, tetikleyecek seviyeye ulaştığını
Tiangong Uzay İstasyonu’nun inşasını somunlar… Bunların hepsi, hatta bildiriyor. Kessler Sendromu olarak
tamamlayarak Sovyetler Birliği ve yörüngedeki uzay aracından atılmış isimlendirilen bu durum, uzaydaki
ABD’nin ardından uzaya astronot donmuş idrar yığınları bile zaman insan kaynaklı kalıntılar arasındaki
gönderen ve uzay istasyonu inşa eden içinde “uzay çöplüğüne” dönüşüyor. Bu çarpışmaların çok sayıda yeni parçacık
üçünü ülke oldu. Hindistan da büyük bir çöpler, dünyanın alçak yörüngesinde oluşmasına, dolayısıyla çarpışma
başarıya imza atarak Ay’ın güney kutbu kalarak, gezegenimizin etrafında bir çöp riskinin katlanarak artmasına yol
yakınına uzay aracı indiren ilk ülke yığını olarak dolaşmaya devam ediyor. açması olarak açıklanabilir.
olarak tarihe geçti. Şu an alçak yörüngede kullanılmayan 1978 senesinde NASA’da çalışan bilim
Ülkeler arasında köşe kapmaca 2 bin 600 tane uydu olduğu tahmin insanı Donald J. Kessler, çarpışan uzay
devam ederken dünyada olduğu gibi ediliyor. Sadece Rusya, 1957’de fırlatılan çöplerinin ortaya çıkaracağı zincirleme
uzayda da büyük söz sahibi olan yeni ve dünyanın ilk yapay uydusu olan reaksiyonunun, uzay aktivitelerinin
multi milyoner aktörler devreye girmeye Sputnik 1’den sonra uzaya yaklaşık 6 sonunu getireceğini ve yapay uyduları
başladı; SpaceX ile Elon Musk ve Blue bin uydu gönderdi. Bunlardan sadece kullanmamızı nesiller boyunca imkânsız
Origin ile Jeff Bezos. NASA, dünya bin tanesinin şu an hizmet verdiğini hale getireceğini ileri sürmüştü. Alçak
üzerinde üretilen en güçlü roketin sahibi
olan Elon Musk’ın SpaceX şirketiyle
2021’de Ay’a iniş sistemi üretmesi için
üç milyar dolarlık bir anlaşma yaptı.
Jeff Bezos’un Blue Origin şirketiyle Dünya’nın alçak yörüngesinde
ise gelecekte kullanılacak Ay’a iniş
sistemini üretmek üzere 3,4 milyar kullanılmayan 2 bin 600 tane uydu olduğu
dolarlık sözleşmeye imza attı. Üstelik tahmin ediliyor.
bu iki şirket, devlet finansmanlarından
faydalanan şirketlerden sadece ikisi.

44 45