Page 33 - Target_18_Ciftli

GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ

laboratuvarlarında önemli buluşlara ya da yalnızca bilinen kanserli hücreleri ederek hedeflenen tedavileri düzeltmek
imza atılıyor. hedefleyerek çalışan ilaçlar geliştiriliyor. için sürekli olarak genetik mutasyonlara
Kök hücre araştırmaları: Kök hücre Ameliyat için 3D görselleştirme: ayak uydurabiliyor.
araştırmalarının yardımıyla, bu kök Biyoteknoloji artık doktorların MRI ve 3D baskılı organlar: Yüzyıllardır
hücreleri laboratuvar ortamında CT taramaları kullanarak bir hastanın kullanılan, biyonik uzuvların hareketliliği
büyütmek ve daha sonra hastanın vücudunun içinin tüm 3D görüntüsünü ve çok yönlülüğünde geliştirilen yapay
vücuduna geri yerleştirmek mümkün. görüntülemesini mümkün kılıyor. uzuvlar, biyonik teknolojideki ve 3D
Bu işlem sayesinde kişi, bilişsel Artırılmış gerçeklik, ilgili bilgilerin vücut baskıdaki yeni gelişmelerle daha da
keskinliklerini, görme ve duyma üzerinde doğrudan üst üste bindirilerek ileri taşındı. Böbrek ve karaciğer gibi iç
yetisini ve diğer fiziksel özelliklerini geri görüntülenmesine izin veriyor. organların yapay olarak inşa edilmesini
kazanabiliyor. HPV aşısı: Kadınlarda rahim ağzı mümkün kılarak organ nakli ihtiyacı
İnsan Genom Projesi (HGP): İnsanlık kanserine neden olan etkenlerden olan hastalara yerleştirilebiliyor.
tarihinin en büyük keşiflerinden biri İnsan Papilloma Virüsü (HPV) aşısı, Sinir rejenerasyonu: Büyük ölçüde
olarak görülen bu proje, Ulusal Sağlık büyük bir tıbbi başarı olarak kabul geri döndürülemez olarak bilinen
Enstitüleri ve ABD Enerji Bakanlığı ediliyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), nörodejeneratif hastalık ve omurilik
tarafından koordine edilen uluslararası bazı PV aşılarının 9 – 26 yaş arasındaki yaralanmasından kaynaklanan
bir bilimsel araştırma projesiydi. İnsan kadınlarda kullanılmasını onaylıyor. sinir hasarının iyileştirilmesinde
DNA’sını oluşturan nükleotid baz Yüz nakli: Hastanın yüzünün araştırmacılar, biyoteknolojiyle birlikte
çiftlerinin sırasını belirlemek amacıyla tamamını veya bir kısmını bir donörün yaralı sinir hücrelerinin yenilenmesini
1990 yılında başlatıldı. Nisan 2003’te yüzüyle değiştirmek için deri greftleri ve büyümesini destekleyen nadir
araştırmacılar, tüm insan genomunun kullanma işleminde biyoteknolojiden enzimlerin sentezlenmesinde önemli
ön dizilimini tamamladıklarını yararlanılıyor. Dünya üzerinde ilk ilerlemeler kaydediyor.
açıkladılar. Araştırmacılar genlerin ve kısmi yüz nakli 2005 yılında Fransa’nın Beyin sinyallerini konuşmaya çeviren
proteinlerin işlevleri hakkında daha Amiens kentinde yapıldı. 2012’de Türk teknoloji: Bilim insanları, bir ses
fazla şey öğrendikçe, hastalıklara neden cerrah Ömer Özkan ve ekibi dünyanın sentezleyici kullanarak beyin sinyallerini
olan genleri tanımlamalarına yardımcı ilk başarılı tam yüz naklini Antalya’daki sesli konuşmaya çevirebilen bir cihaz
oldu. Akdeniz Üniversitesi hastanesinde geliştirmeye çalışıyorlar. Bunun, hastalık
Hedefe yönelik kanser tedavileri: gerçekleştirdi. veya travmatik yaralanmalarla felç
Sağlıklı hücreler için toksik olan CRISPR: Kümelenmiş Düzenli Olarak olmuş bireylerle iletişim kurmada
standart kemoterapiler, biyoteknolojiyle Serpiştirilmiş Kısa Palindromik Tekrarlar inanılmaz bir araç olarak hizmet etmesi
yerini hedefe yönelik kanser tedavilerine (CRISPR), tıbbi araştırmalarda çığır açan planlanıyor. Ayrıca bilim insanları,
Aynı zamanda bu protokol, esas bıraktı. Sağlıklı hücrelere verilen ve nispeten yeni bir gen düzenleme bu cihazları epileptik hastalarda
itibarıyla genetik olarak değiştirilmiş zararı en aza indirmek için ya belirli sistemine deniyor. Araştırmacılar, yeni nöbetlerinin kaynağını izole etmek için
Biyoteknolojiyle tütün, patates, domates organizmalar uluslararası düzenlemeler moleküllerin işlevine müdahale ederek bulunan mutasyonları aktif olarak test kullanabileceklerini de buldular.
ve yonca gibi bitkilere, virüs kılıf protein içerdiğinden “Biyo-Ticaret Protokolü”
olarak da isimlendiriliyor. Ancak tüm
genleri aktarılarak bu bitkilerin değişik kapsamına rağmen protokolde eczacılık
türde virüslere karşı dayanıklılığı artırılıyor. ürünleri, gıda güvenliği, kapalı kullanım
gibi konulara yer verilmediği, ayrıca
biyoteknolojik ürünlerle geleneksel
öngörülemeyebiliyor. Transgenlerin adında bir bilimin ortaya çıkmasına yöntemlerle üretilen ürünlerin ayırt
kodladığı proteinler insan sağlığı için neden oluyor. Meydana gelebilecek edilmesindeki zorluklar ve tüketicilerin
potansiyel riskler oluşturabiliyor. “Gen kirliliği” soruna karşı dünyada aldıkları ürünler hakkında bilgi sahibi
Örneğin, Starlink mısırına eklenen biyo-güvenlik konusu tartışılmaya olmaları hassasiyetleri göz önünde
gen Cry9 proteinini kodlar. Böcek başlanıyor. Bunun üzerine Ocak 2000’de bulundurulduğunda bir kez daha
öldürücü özellik sağlayan bu proteinin BM Biyolojik Çeşitlilik sözleşmesinin gözden geçirildi. Sonuç olarak, “Biyo-
aynı zamanda Starlink mısırı tüketen Biyogüvenlik Protokolü, Türkiye’nin Güvenlik Anlaşması” Kanada’da
insanlarda alerjik reaksiyonlara neden de aralarında olduğu 130’dan fazla son şekli verilerek Kenya’da 64 ülke
olduğuna dair birçok vaka bildirilmiş. ülkenin katılımıyla imzalandı. tarafından imzalandı.
Bu protokolde, insan sağlığıyla
BİYOTEKNOLOJİDE ETİK ilgili biyoçeşitliliğin sürdürülebilir TIPTA BİYOTEKNOLOJİ ATILIMLARI
Transgenik ürünlerin dünya pazarına kullanımı ve korunmasında etkili Tıbbi biyoteknoloji, son birkaç yılda
girmesi ve canlılara yönelik patentleme olabilecek genetik olarak değiştirilmiş büyük sıçramalar kaydetti. Sadece
işlemlerinin her ülke ve toplumda farklı organizmaların transferi, kullanımı bir polipeptit zincir dizisi olan DNA
şekillerde uygulanması “Biyoetik” ve üretimi konuları yer alıyor. ekleme enzimleriyle donatılan genetik

32 33