Page 30 - Target_18_Ciftli
P. 30

GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ




                                                                           (antikor, interferon gibi proteinler)                      eşleşmesinin kesin sonuç vermediği
                                                                           mikroorganizma dışında hayvanlarda                         durumlarda devreye adli biyoteknoloji            BİYOTEKNOLOJİNİN SAĞLADIĞI FAYDALAR
             Dünya pazarlarında biyoteknolojik ürünlerde                   da üretildiği için en fazla kullanıldığı                   giriyor ve yapılan farklı testlerle suçlular
             yüzde 77 ile gıda sektörü ön plana çıkıyor.                   alan tıp olarak karşımıza çıkıyor. Bazı                    belirlenebiliyor. Burada yürütülen          + Yüksek proteinli besinlerin üretimi (Proteini artırılmış soya)
                                                                                                                                                                                   + Soğuktan ve kuraklıktan etkilenmeyen bitkilerin üretimi
                                                                           durumlarda mikroorganizmaların
                                                                                                                                      bütün çalışmalar adli biyoteknolojinin
             Onu yüzde 12 antibiyotik, yüzde 7 ilaç-kit ve                 ürettikleri proteinlerin biyolojik                         inceleme alanına giriyor.                               + Ürün kalitesinin artması
                                                                                                                                                                                               + Türlerin ıslah edilmesi
             yüzde 3 tarım sektörleri takip ediyor.                        aktivitesinin düşük olması ya da hiç                       Tıbbi biyoteknoloji: Mikrobiyal      + Tarımsal alanlarda daha fazla ürün elde edilmesiyle doğal alanların korunması
                                                                           biyolojik aktiviteye sahip olmaması
                                                                                                                                      biyoteknoloji ve hayvan
                                                                           nedeniyle, özel yapılar gerektiren                         biyoteknolojisinin araştırma alanları            + Bitkisel ve hayvansal hastalıkların tanınması
          aktarmak içinse “bakteriyel gen   Genetically Modified Organisms   proteinlerin üretimi hayvanlarda                         aynı zamanda canlılarda gen                        + Nitelikli tohum ve fidelerin üretilmesi
          aktarımı”, “genomik DNA’nın doğrudan   (GMO)” kavramı çıkıyor. Biyoteknolojik   sağlanıyor. Transgenik canlıların           terapisi, kök hücre teknolojisi ve             + İnsanlarda genetik hastalıkların tespiti ve tedavisi
          düzenlenmesi”, “doğrudan gen aktarımı”   yöntemlerle kendi türü dışındaki bir   oluşturulması ve canlı klonlanması gibi     doku mühendisliği gibi alanlar tıbbi          + Tıp alanında birçok aşı, antikor ve ilacın geliştirilmesi
          olmak üzere üç farklı metot kullanılıyor.  türden gen aktarılarak belirli özellikleri   olaylar da hayvan biyoteknolojisinin   biyoteknolojinin araştırma konularına   + Çeşitli hastalıkların tedavisinde genetik ürünlerin elde edilmesi
            Bitki biyoteknolojisiyle ayrıca,   değiştirilmiş bitki, hayvan ya da   araştırma konularından sayılıyor.                  giriyor.                              + Organ naklinde sıra bekleyen insanlar için yapay doku ve organlar yapılması
          insanlar için önemli olabilecek bazı   mikroorganizmalara genel olarak GDO   Adli biyoteknoloji: Olay yerindeki             Akuatik biyoteknoloji: Deniz                 + Kanser hastalığının tedavisinde gen tedavisi yapılması
          kimyasallara sahip bitkilerde genetik   ya da kısaca “transgenik ürünler” adı   gömlek, saç, kan, tükürük, idrar,           canlılarının veya tatlı sularda yaşayan        + Genetik hastalıklarda kök hücrelerin kullanılması
          müdahalelerle bitkinin bu maddeyi   veriliyor.                   semen ve benzeri gibi yapılardan                           canlıların (balık, karides, ıstakoz, kerevit,   + Çevre dostu ve sürdürülebilir çözümler sunması
          daha fazla üretmesi sağlanabiliyor ya   Hayvan biyoteknolojisi: Omurgalı   DNA örneklerinin elde edilmesi ve bu             plankton ve mikroorganizmaların)
          da bazı önemli biyolojik aktiviteye sahip   veya omurgasız canlıların genetik   örneklerin kurban üzerinden alınan          laboratuvar şartlarında kültürlerinin          BİYOTEKNOLOJİNİN GETİREBİLECEĞİ RİSKLER
          moleküller bitkilere ürettirilerek bu   olarak işlenmesi sonucu bu canlıların   örneklerle karşılaştırılması ve DNA         yapılması ve bu canlıların genetik
          kimyasalların izolasyonuyla ilaç elde   özellikle tıp alanında ve endüstriyel   parmak izine bakılarak suçluların           mühendislik teknikleri kullanılarak      - Genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) insan sağlığına zararları
          ediliyor.                       alanda kullanılması, hayvan      yakalanmasına olanak tanıyor. Ancak                        modifikasyonlarının sağlanmasıyla             - Alerjik ve toksik (zehir) reaksiyonlara neden olabilmesi
            Bu noktada karşımıza “Genetiği   biyoteknolojisinin faaliyetlerine giriyor.   sadece DNA parmak iziyle kurbanın           bu canlılardan istenilen ürünlerin   - Bir canlıya ait olan bir özelliğin diğer bir canlıya aktarılması sırasında bilmediğimiz
          Değiştirilmiş Organizmalar (GDO)-   Birçok biyolojik aktiviteye sahip molekül   üzerinden alınan DNA örneklerinin           elde edilmesi akuatik biyoteknoloji                    özelliklerin de aktarılabilmesi
                                                                                                                                      olarak tanımlanıyor. Ayrıca ticari             - Tarımsal ilaçlara dirençli hâle gelen böceklere karşı
                                                                                                                                      değeri olan bazı balık türlerinin özel              daha fazla ilaçlama ihtiyacı doğması
                                                                                                                                      genetik müdahalelerle daha dirençli                   - Canlıların mutasyona uğraması
                                                                                                                                      hâle getirilerek doğal ortamlarının     - Biyoteknoloji çalışmaları gelişen ülkelerin, dünyadaki gıda tüketiminde
                                                                                                                                      dışındaki zor ortam şartlarında                        daha fazla söz sahibi olması
                                                                                                                                      da yaşama ve üreme şanslarının         - Yüksek verimli tohumların çok pahalıya satılması ve dünya üzerinde gelir
                                                                                                                                      artırılıyor. Yüksek oranda büyüme                      dengesizliğine neden olması
                                                                                                                                      hormonu sentezi yaptırılmasıyla,     - Canlıların klonlanmasından sonra insanların da klonlanabilmesi fikrinin etik ve
                                                                                                                                      balıkların daha kısa zaman içinde                 ahlaki değerlere zarar verebileceği kaygılar
                                                                                                                                      daha büyük boylara erişmelerinin
                                                                                                                                      sağlanması ve böylece üreme,
                                                                                                                                      büyüme aşamalarının hızla geçilmesi
                                                                                                                                      sağlanarak maliyetin azaltılmasını   ve gıdaya erişimde yaşanan zorluklar.   teknoloji ayrıca bitkinin besin değerini
                                                                                                                                      sağlamak akuatik biyoteknolojinin   Daha fazla gıdaya ihtiyaç var ancak iklim   artırmak için de kullanılıyor.
                                                                                                                                      temel araştırma alanlarına giriyor.   krizi, savaşlar ve küresel salgınların
                                                                                                                                      Bazı deniz canlılarında bulunan özel   etkisiyle gıdaya erişmek, özellikle   AVANTAJLARI KADAR RİSKLERİ DE
                                                                                                                                      genlerin diğer canlılara aktarılması ya   hassas ve kırılgan ülkelerde her geçen   MEVCUT
                                                                                                                                      da bu canlıların sahip olduğu bazı özel   gün zorlaşıyor. Geleneksel yetiştirme   Ancak elbette GDO’lu gıdaların taşıdığı
                                                                                                                                      molekülleri fazla üretmelerini sağlayıp   yöntemleriyle, binlerce yıldır melezleme   avantajlar kadar potansiyel riskleri
                                                                                                                                      bu moleküllerin biyokimyasal olarak   yöntemiyle üretilen bitkileri elde   de var.  Alerji, toksiklik ve genetik
                                                                                                                                      izolasyonu sağlanarak gerekli ilaçların   etmek yaklaşık 15 yılı alıyor. Genetik   tehlikeler, bu risklerin en büyükleri
                                                                                                                                      üretilmesi ve her zamanki gibi bazı   mühendislik ve biyoteknoloji işte burada   olarak biliniyor. Transgenik metotlar,
                                                                                                                                      biyolojik moleküllerin deniz canlılarında   devreye girerek süreci hızlandırıyor.   bitkide daha önce ifade edilmemiş farklı
                                                                                                                                      üretimlerinin sağlanması da akuatik   Yoksul ülkelerde insanlar, vücutları   bir genin ifade edilmesini sağladığı
                                                                                                                                      biyoteknolojinin konusu sayılıyor.  için gerekli temel besin içeriklerine   için bitkiye kazandırılan yeni özellikler
                                                                                                                                                                       ulaşamıyor. GDO teknolojisi, bu yetersiz   çeşitli endişelere sebep oluyor. Genlerin
                                                                                                                                      GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BİTKİLERE   beslenme problemini çözmede devreye   ifadesi genom içinde bulundukları yere
                                                                                                                                      NEDEN İHTİYAÇ DUYULUYOR?         giriyor. Genetik değişiklikler sayesinde   göre değiştiği ve şu anki transgenik
                                                                                                                                      Her geçen gün artan nüfusuyla    bitkiler kuraklık, tuzluluk, böcekler   metotlar bitki genomuna eklenmek
                                                                                                                                      küreselleşen dünyanın bugün en büyük   ve patojenler gibi olumsuz etkilere   istenen geni, kesin bir konuma dahil
                                                                                                                                      sorunlarından biri; yetersiz beslenme   karşı dayanıklı hâle geliyor. Ayrıca bu   edemedikleri için genlerin ifade edilişi



          30                                                                                                                                                                                                                        31
   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35