Page 31 - Target_18_Ciftli
P. 31

GELECEĞİN TEKNOLOJİLERİ




 (antikor, interferon gibi proteinler)   eşleşmesinin kesin sonuç vermediği
 mikroorganizma dışında hayvanlarda   durumlarda devreye adli biyoteknoloji   BİYOTEKNOLOJİNİN SAĞLADIĞI FAYDALAR
 Dünya pazarlarında biyoteknolojik ürünlerde   da üretildiği için en fazla kullanıldığı   giriyor ve yapılan farklı testlerle suçlular
 yüzde 77 ile gıda sektörü ön plana çıkıyor.   alan tıp olarak karşımıza çıkıyor. Bazı   belirlenebiliyor. Burada yürütülen   + Yüksek proteinli besinlerin üretimi (Proteini artırılmış soya)
                                                            + Soğuktan ve kuraklıktan etkilenmeyen bitkilerin üretimi
 durumlarda mikroorganizmaların
               bütün çalışmalar adli biyoteknolojinin
 Onu yüzde 12 antibiyotik, yüzde 7 ilaç-kit ve   ürettikleri proteinlerin biyolojik   inceleme alanına giriyor.  + Ürün kalitesinin artması
                                                                       + Türlerin ıslah edilmesi
 yüzde 3 tarım sektörleri takip ediyor.  aktivitesinin düşük olması ya da hiç   Tıbbi biyoteknoloji: Mikrobiyal   + Tarımsal alanlarda daha fazla ürün elde edilmesiyle doğal alanların korunması
 biyolojik aktiviteye sahip olmaması
               biyoteknoloji ve hayvan
 nedeniyle, özel yapılar gerektiren   biyoteknolojisinin araştırma alanları   + Bitkisel ve hayvansal hastalıkların tanınması
 aktarmak içinse “bakteriyel gen   Genetically Modified Organisms   proteinlerin üretimi hayvanlarda   aynı zamanda canlılarda gen   + Nitelikli tohum ve fidelerin üretilmesi
 aktarımı”, “genomik DNA’nın doğrudan   (GMO)” kavramı çıkıyor. Biyoteknolojik   sağlanıyor. Transgenik canlıların   terapisi, kök hücre teknolojisi ve   + İnsanlarda genetik hastalıkların tespiti ve tedavisi
 düzenlenmesi”, “doğrudan gen aktarımı”   yöntemlerle kendi türü dışındaki bir   oluşturulması ve canlı klonlanması gibi   doku mühendisliği gibi alanlar tıbbi   + Tıp alanında birçok aşı, antikor ve ilacın geliştirilmesi
 olmak üzere üç farklı metot kullanılıyor.  türden gen aktarılarak belirli özellikleri   olaylar da hayvan biyoteknolojisinin   biyoteknolojinin araştırma konularına   + Çeşitli hastalıkların tedavisinde genetik ürünlerin elde edilmesi
 Bitki biyoteknolojisiyle ayrıca,   değiştirilmiş bitki, hayvan ya da   araştırma konularından sayılıyor.  giriyor.  + Organ naklinde sıra bekleyen insanlar için yapay doku ve organlar yapılması
 insanlar için önemli olabilecek bazı   mikroorganizmalara genel olarak GDO   Adli biyoteknoloji: Olay yerindeki   Akuatik biyoteknoloji: Deniz   + Kanser hastalığının tedavisinde gen tedavisi yapılması
 kimyasallara sahip bitkilerde genetik   ya da kısaca “transgenik ürünler” adı   gömlek, saç, kan, tükürük, idrar,   canlılarının veya tatlı sularda yaşayan   + Genetik hastalıklarda kök hücrelerin kullanılması
 müdahalelerle bitkinin bu maddeyi   veriliyor.  semen ve benzeri gibi yapılardan   canlıların (balık, karides, ıstakoz, kerevit,   + Çevre dostu ve sürdürülebilir çözümler sunması
 daha fazla üretmesi sağlanabiliyor ya   Hayvan biyoteknolojisi: Omurgalı   DNA örneklerinin elde edilmesi ve bu   plankton ve mikroorganizmaların)
 da bazı önemli biyolojik aktiviteye sahip   veya omurgasız canlıların genetik   örneklerin kurban üzerinden alınan   laboratuvar şartlarında kültürlerinin   BİYOTEKNOLOJİNİN GETİREBİLECEĞİ RİSKLER
 moleküller bitkilere ürettirilerek bu   olarak işlenmesi sonucu bu canlıların   örneklerle karşılaştırılması ve DNA   yapılması ve bu canlıların genetik
 kimyasalların izolasyonuyla ilaç elde   özellikle tıp alanında ve endüstriyel   parmak izine bakılarak suçluların   mühendislik teknikleri kullanılarak   - Genetiği değiştirilmiş organizmaların (GDO) insan sağlığına zararları
 ediliyor.  alanda kullanılması, hayvan   yakalanmasına olanak tanıyor. Ancak   modifikasyonlarının sağlanmasıyla   - Alerjik ve toksik (zehir) reaksiyonlara neden olabilmesi
 Bu noktada karşımıza “Genetiği   biyoteknolojisinin faaliyetlerine giriyor.   sadece DNA parmak iziyle kurbanın   bu canlılardan istenilen ürünlerin   - Bir canlıya ait olan bir özelliğin diğer bir canlıya aktarılması sırasında bilmediğimiz
 Değiştirilmiş Organizmalar (GDO)-   Birçok biyolojik aktiviteye sahip molekül   üzerinden alınan DNA örneklerinin   elde edilmesi akuatik biyoteknoloji   özelliklerin de aktarılabilmesi
               olarak tanımlanıyor. Ayrıca ticari             - Tarımsal ilaçlara dirençli hâle gelen böceklere karşı
               değeri olan bazı balık türlerinin özel              daha fazla ilaçlama ihtiyacı doğması
               genetik müdahalelerle daha dirençli                  - Canlıların mutasyona uğraması
               hâle getirilerek doğal ortamlarının     - Biyoteknoloji çalışmaları gelişen ülkelerin, dünyadaki gıda tüketiminde
               dışındaki zor ortam şartlarında                        daha fazla söz sahibi olması
               da yaşama ve üreme şanslarının         - Yüksek verimli tohumların çok pahalıya satılması ve dünya üzerinde gelir
               artırılıyor. Yüksek oranda büyüme                      dengesizliğine neden olması
               hormonu sentezi yaptırılmasıyla,     - Canlıların klonlanmasından sonra insanların da klonlanabilmesi fikrinin etik ve
               balıkların daha kısa zaman içinde                 ahlaki değerlere zarar verebileceği kaygılar
               daha büyük boylara erişmelerinin
               sağlanması ve böylece üreme,
               büyüme aşamalarının hızla geçilmesi
               sağlanarak maliyetin azaltılmasını   ve gıdaya erişimde yaşanan zorluklar.   teknoloji ayrıca bitkinin besin değerini
               sağlamak akuatik biyoteknolojinin   Daha fazla gıdaya ihtiyaç var ancak iklim   artırmak için de kullanılıyor.
               temel araştırma alanlarına giriyor.   krizi, savaşlar ve küresel salgınların
               Bazı deniz canlılarında bulunan özel   etkisiyle gıdaya erişmek, özellikle   AVANTAJLARI KADAR RİSKLERİ DE
               genlerin diğer canlılara aktarılması ya   hassas ve kırılgan ülkelerde her geçen   MEVCUT
               da bu canlıların sahip olduğu bazı özel   gün zorlaşıyor. Geleneksel yetiştirme   Ancak elbette GDO’lu gıdaların taşıdığı
               molekülleri fazla üretmelerini sağlayıp   yöntemleriyle, binlerce yıldır melezleme   avantajlar kadar potansiyel riskleri
               bu moleküllerin biyokimyasal olarak   yöntemiyle üretilen bitkileri elde   de var.  Alerji, toksiklik ve genetik
               izolasyonu sağlanarak gerekli ilaçların   etmek yaklaşık 15 yılı alıyor. Genetik   tehlikeler, bu risklerin en büyükleri
               üretilmesi ve her zamanki gibi bazı   mühendislik ve biyoteknoloji işte burada   olarak biliniyor. Transgenik metotlar,
               biyolojik moleküllerin deniz canlılarında   devreye girerek süreci hızlandırıyor.   bitkide daha önce ifade edilmemiş farklı
               üretimlerinin sağlanması da akuatik   Yoksul ülkelerde insanlar, vücutları   bir genin ifade edilmesini sağladığı
               biyoteknolojinin konusu sayılıyor.  için gerekli temel besin içeriklerine   için bitkiye kazandırılan yeni özellikler
                                                ulaşamıyor. GDO teknolojisi, bu yetersiz   çeşitli endişelere sebep oluyor. Genlerin
               GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ BİTKİLERE   beslenme problemini çözmede devreye   ifadesi genom içinde bulundukları yere
               NEDEN İHTİYAÇ DUYULUYOR?         giriyor. Genetik değişiklikler sayesinde   göre değiştiği ve şu anki transgenik
               Her geçen gün artan nüfusuyla    bitkiler kuraklık, tuzluluk, böcekler   metotlar bitki genomuna eklenmek
               küreselleşen dünyanın bugün en büyük   ve patojenler gibi olumsuz etkilere   istenen geni, kesin bir konuma dahil
               sorunlarından biri; yetersiz beslenme   karşı dayanıklı hâle geliyor. Ayrıca bu   edemedikleri için genlerin ifade edilişi



 30                                                                                                          31
   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36