Page 54 - Target - Sayı 3 - Savunma Sanayisinde "Nitelikli İstihdam" Önceliğe Alındı

İYİ FİKİR

STEK, TAI, ETİ MADEN
S ve Bor Savunma “Yüksek katma değerli üretim teknolojilerine
Teknolojileri
TRBOR, TÜRKİYE’NİN BOR azaltacak nitelikte halihazırda sahip olan ülkeler Türkiye’den 600 dolar/ton
ortaklığında cari açığı
rayicinde borik asit ithal edip, bununla ürettikleri bor
katma değerli
bor karbürün seri
karbürü, 30 bin dolar/ton rayicinde dışarıya satıyor.”
REZERVLERİNE DEĞER KATACAK üretimiyle ilgili çalışmalar yapması amacıyla
2017 yılının sonlarında temelleri atılan
TRBOR, birçok Ar-Ge projesinin planlamasını
aynı anda başlatmış durumda. Öncelikli
hedeflerinin, üretim tesisinin verimli,
güvenli, çevreye duyarlı ve doğru teknoloji ile
kurulması olduğunu söylüyor TRBOR CEO’su
Tezer Battal ve “Teknopark İstanbul’da,
üretim mükemmelliği odağında yapay
Teknopark İstanbul zekâ, makine öğrenmesi diye Türkçe ’ye
girmiş 'machine learning', akredite ölçüm,
firmalarından karakterizasyon ve analiz teknikleri, süreç
TRBOR’un önceliği, geliştirme ve nihai ürün reçeteleriyle ilgili
Ar-Ge çalışmalarımıza başladık” diyor. Tezer
Türkiye’nin sahip Battal ile Türkiye’nin bor rezervlerini ve
olduğu zengin bor ülkenin bor cevherine yönelik orta ve uzun
vadedeki hedeflerini konuştuk.
rezervlerini katma

değerli hale getirip bor Zaman zaman gündeme gelen Türkiye’nin
bor kaynakları ülkemiz ve dünya için ne
bazlı ürünlerde dışa ifade ediyor?
bağımlılığı bitirmek. Bildiğiniz gibi dünyadaki en büyük bor
rezervleri Türkiye’de. Balıkesir, Bursa,
Balistik tenörde bor Eskişehir ve Kütahya bölgelerinde zengin bor eden ülkelerin en büyüklerinden biri, arzı
rezervlerimiz var. Resmi olarak dünyadaki
karbürün seri bor rezervlerinin yüzde 73’ü Türkiye’de sabote etse tüm dünya piyasaları bundan
üretimi ve ihracatı için bulunuyor. Fakat biz dünyaya bor ürünleri etkilenir. Ancak borun böyle bir durumu yok.
satmasak da dünyanın mevcut bor bazlı
Buna ilave olarak bor yüksek teknoloji ile
Ar-Ge çalışmalarına ürün talebini karşılayacak miktarda bor işlendikçe eksponansiyel değer kazanan bir
başladıklarını söyleyen bizim dışımızda başka ülkelerden temin kaynak. “Sanayinin tuzu” olarak tanımlanır
bor. Çoğu sektörde yan girdi üründür.
edilebilir durumda. Bugünkü kullanım
TRBOR CEO’su Tezer alanları ve mevcut talep dikkate alındığında
Battal, TRBOR’un nihai bizim dışımızdaki rezervlerle dünyaya 300- Sanayi için vazgeçilmez olmamasının
nedeni henüz kullanım alanlarının tam
400 yıl yetebilecek miktarda bor rezervi
hedefinin savunma olduğunu belirtmek isterim. Yani aslında olarak bilinememesi mi ve Ar-Ge sürecini
sanayii, havacılık, burada esas vurgulamak istediğim husus tamamlayamamış olması mı?
Aslında dünyada standart rafine bor
bizim açımızdan dünya bor pazarının boş
uzay ve nükleer gibi bırakılmaması ve sürekli yeni stratejiler Resmi olarak ürünlerinin kullanım alanları belli. En
endüstrilerde kullanılan oluşturulması gereğidir. Bereket versin dünyadaki bor azından başta cam, seramik, çelik gibi
Eti Maden İşletmeleri son yıllarda bu
metalürjik ürünler, tarım olmak üzere
bor esaslı çok yüksek sorumluluğun bilincinde olarak ciddi rezervlerinin harcıalem kullanım alanları mevcut. Ar-Ge
ile katma değerli ürün haline getirilen bor
çalışıyor. Dünya bor piyasasının yaklaşık
katma değerli yerli %60’ını Eti Maden kontrol ediyor. Bor bazlı yüzde 73'ü Türkiye’de esaslı ürünler ise belli sektörlerde nispeten
ürünleri üretmek 17 çeşit rafine ihracat ürünümüz var. Ancak, bulunuyor. düşük miktarlarda kullanılıyor. Ama “yükte
hafif pahada ağır” bir durum söz konusu.
dünyaya yüksek katma değerli ürünler
olduğunu söylüyor. TEZER BATTAL arz edebilmek adına atmamız gereken Uzay, havacılık, savunma sanayi, nükleer,
TRBOR CEO'SU adımlar da var. Aksi halde yer altındaki tıp endüstrisi gibi alanlarda kullanılan bu
bor rezervlerinin işlevi kalmıyor. Petrol ürünlerin know how’ı, yani nasıl-yapılır
ile mukayese edecek olursak petrol ihraç bilgisi açık bilgi olarak paylaşılmıyor.

54 55