Page 20 - Target 09 - TEK
P. 20

Mercek




                                                                           askeri yardım anlaşması, Türkiye’nin
                                                                           savunma sanayii ve ulusal güvenlik
            Katar, Somali, Libya, Azerbaycan ve                            mekanizması için önemli bir mihenk taşı.
            Pakistan askeri iş birlikleri yaptığımız ülkeler               Ülke, teçhizat ve donanımını ABD’den
                                                                           temin etmeye başladı. Bununla beraber
            arasında ön plana çıkıyor.                                     anlaşmanın dördüncü maddesi şöyle
                                                                           diyordu: "Türkiye, ABD’nin izni olmadan
                                                                           kendisinden temin edilen hiçbir silah
                                                                           ve ürünü herhangi bir harekatta
                                                                           kullanamayacak." Türkiye’nin 1952’de
                                                                           NATO’ya girmesi ile donatım, eğitim ve
                                                                           doktrinler, NATO ülkelerinki ile entegre
                                                                           edildi. Bu durum bir yandan Türkiye’nin
                                                                           savunma anlamında elini güçlendirirken
                                                                           diğer yandan yerli savunma sanayiine
                                                                           yönelik atılan adımların da durmasına
                                                                           sebep oldu. NATO üyeliği sonrasında
                                                                           Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü'ne
                                                                           bağlı tüm tesisler Makine ve Kimya
                                                                           Endüstrisi Kurumu’na (MKEK) devredildi.
                                                                           Aynı şekilde Türk Hava Kurumu uçak
                                                                           fabrikası da MKEK bünyesine alındı
                                                                           ve daha sonra tekstil fabrikası olarak
                                                                           hizmet vermeye başladı. Askeri ekipman
                                                                           ve donatımın büyük oranda ABD
                                                                           tarafından sağlanması ile yurt içinde
                                                                           üretim ve bakım faaliyetleri neredeyse
                                                                           tamamen durdu.
                                                                             Tarih 1964’ü gösterdiğinde Kıbrıs’ta
                                                                           yaşanan olaylar üzerine bölgede
                                                                           garantörlerden biri olan Türkiye’nin
                                          ÜLKE GÜVENLİĞİNE GİDEN YOL       müdahalesi gündeme geldi ancak
                                          BAĞIMSIZLAŞMADAN GEÇİYOR         ABD ile yapılmış olan anlaşma, bunu
                                          Osmanlı İmparatorluğu’ndan idare   engelliyordu. Bu durum, her şeyden
                                          eder bir üretim ve sanayi altyapısı   önce Türkiye'ye ve sanayisine ulusal
                                          devralan Cumhuriyet’in ilk yıllarında,   çıkarların korunması noktasında dışa
                                          savunma ve havacılık alanında pek   bağımlılığın neden en aza indirilmesi
                                          çok girişim başlatıldı ve sıfırdan artıya   gerektiğini sert bir şekilde hatırlattı. Ve
                                          geçilmesi adına start verildi. Devletin   harekatın sonrasında peşi sıra yerlileşme
                                          yanında özel sektörün de katkı sunduğu   hamleleri devreye alındı: 1970’te Hava
                                          1923-1950 yılları arası dönemde, Türk   Kuvvetleri’ni Güçlendirme Vakfı, 1972’de
                                          Hava Kurumu (THK), Tayyare ve Motor   Deniz Kuvvetleri’ni Güçlendirme Vakfı ve
                                          Anonim Şirketi (TOMTAŞ) gibi kurumlar   1974’te de Kara Kuvvetleri’ni Güçlendirme
                                          tarafından pek çok proje hayata   Vakfı kuruldu. 1973’te Türk Uçak Sanayii
                                          geçirildi ancak ne var ki, özel girişim   A.Ş. (TUSAŞ), 1975 yılında ASELSAN gibi
                                          tarafından başlatılan projelerin büyük   şirketler kuruldu. “Kendi Uçağını Kendin
                                          bir kısmı başarısız oldu. 1930’lu yıllarda   Yap” kampanyası başlatılarak, toplumda
                                          bir ivmelenme başlasa da II. Dünya   da farkındalık oluşturulmaya çalışıldı,
                                          Savaşı’nın bitmesiyle yeniden düşüşe   destek talep edildi.
                                          geçildi. Ülke, teçhizat ve donanımını   Savunma sanayiinin yerlileşmesine
                                          ABD’den temin etmeye başladı. Bu yeni   giden yolda bir hazırlık dönemi olarak
                                          nesil silahlar, Türk Silahlı Kuvvetleri   kabul edilebilecek bu dönemde, 1974
                                          envanterinin modern ürünlerle    yılındaki Kıbrıs Barış Harekatı’ndan
                                          güncellenmesini sağladı. 12 Temmuz   sonra ABD, Türkiye’ye yaklaşık dört
                                          1947 tarihinde ABD ile imzalanan   yıllık bir silah ambargosu uyguladı.




         20
   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25