Page 20 - Target 09 - TEK
P. 20
Mercek
askeri yardım anlaşması, Türkiye’nin
savunma sanayii ve ulusal güvenlik
Katar, Somali, Libya, Azerbaycan ve mekanizması için önemli bir mihenk taşı.
Pakistan askeri iş birlikleri yaptığımız ülkeler Ülke, teçhizat ve donanımını ABD’den
temin etmeye başladı. Bununla beraber
arasında ön plana çıkıyor. anlaşmanın dördüncü maddesi şöyle
diyordu: "Türkiye, ABD’nin izni olmadan
kendisinden temin edilen hiçbir silah
ve ürünü herhangi bir harekatta
kullanamayacak." Türkiye’nin 1952’de
NATO’ya girmesi ile donatım, eğitim ve
doktrinler, NATO ülkelerinki ile entegre
edildi. Bu durum bir yandan Türkiye’nin
savunma anlamında elini güçlendirirken
diğer yandan yerli savunma sanayiine
yönelik atılan adımların da durmasına
sebep oldu. NATO üyeliği sonrasında
Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü'ne
bağlı tüm tesisler Makine ve Kimya
Endüstrisi Kurumu’na (MKEK) devredildi.
Aynı şekilde Türk Hava Kurumu uçak
fabrikası da MKEK bünyesine alındı
ve daha sonra tekstil fabrikası olarak
hizmet vermeye başladı. Askeri ekipman
ve donatımın büyük oranda ABD
tarafından sağlanması ile yurt içinde
üretim ve bakım faaliyetleri neredeyse
tamamen durdu.
Tarih 1964’ü gösterdiğinde Kıbrıs’ta
yaşanan olaylar üzerine bölgede
garantörlerden biri olan Türkiye’nin
ÜLKE GÜVENLİĞİNE GİDEN YOL müdahalesi gündeme geldi ancak
BAĞIMSIZLAŞMADAN GEÇİYOR ABD ile yapılmış olan anlaşma, bunu
Osmanlı İmparatorluğu’ndan idare engelliyordu. Bu durum, her şeyden
eder bir üretim ve sanayi altyapısı önce Türkiye'ye ve sanayisine ulusal
devralan Cumhuriyet’in ilk yıllarında, çıkarların korunması noktasında dışa
savunma ve havacılık alanında pek bağımlılığın neden en aza indirilmesi
çok girişim başlatıldı ve sıfırdan artıya gerektiğini sert bir şekilde hatırlattı. Ve
geçilmesi adına start verildi. Devletin harekatın sonrasında peşi sıra yerlileşme
yanında özel sektörün de katkı sunduğu hamleleri devreye alındı: 1970’te Hava
1923-1950 yılları arası dönemde, Türk Kuvvetleri’ni Güçlendirme Vakfı, 1972’de
Hava Kurumu (THK), Tayyare ve Motor Deniz Kuvvetleri’ni Güçlendirme Vakfı ve
Anonim Şirketi (TOMTAŞ) gibi kurumlar 1974’te de Kara Kuvvetleri’ni Güçlendirme
tarafından pek çok proje hayata Vakfı kuruldu. 1973’te Türk Uçak Sanayii
geçirildi ancak ne var ki, özel girişim A.Ş. (TUSAŞ), 1975 yılında ASELSAN gibi
tarafından başlatılan projelerin büyük şirketler kuruldu. “Kendi Uçağını Kendin
bir kısmı başarısız oldu. 1930’lu yıllarda Yap” kampanyası başlatılarak, toplumda
bir ivmelenme başlasa da II. Dünya da farkındalık oluşturulmaya çalışıldı,
Savaşı’nın bitmesiyle yeniden düşüşe destek talep edildi.
geçildi. Ülke, teçhizat ve donanımını Savunma sanayiinin yerlileşmesine
ABD’den temin etmeye başladı. Bu yeni giden yolda bir hazırlık dönemi olarak
nesil silahlar, Türk Silahlı Kuvvetleri kabul edilebilecek bu dönemde, 1974
envanterinin modern ürünlerle yılındaki Kıbrıs Barış Harekatı’ndan
güncellenmesini sağladı. 12 Temmuz sonra ABD, Türkiye’ye yaklaşık dört
1947 tarihinde ABD ile imzalanan yıllık bir silah ambargosu uyguladı.
20

